“Spiritualiteit moet beginnen met het nieuwsgierig zijn naar wie ‘jij’ bent. Daar zijn geen instant- oplossingen voor. Het vraagt toewijding aan onze ontstaansgeschiedenis, een verhoogd bewustzijn op wat ons beweegt of juist blokkeert, wat onze pluspunten zijn (stuur brieven naar goede, intelligente vrienden en vraag hen wat zij als positief in jou ervaren) en een onderzoek naar waar wij liever geen ruchtbaarheid aan geven”

Meindert Inderwisch

Corona, de wending?

Fragmenten uit Op1 vrijdag 9 oktober 2020

Begin oktober 2020 maakte Nederland zich langzaam op voor een tweede vloedgolf aan covid-19 besmettingen. Iedere dag steeg het aantal gemelde infecties met duizenden en behoorden wij, in Nederland, tot de kopgroep wat deze snelle opeenvolging van besmettingen betrof.

Op vrijdag 9 oktober 2020 opende het actualiteitenprogramma ‘Op 1’ met een uitspraak van één van de gasten, de Vlaamse filosoof en hoogleraar psychiatrie Damiaan Denys: “De helft van de Nederlandse bevolking lijdt aan psychische klachten.”

In hetzelfde programma werd een Nederlandse arts die op de intensive care werkte en zelf covid-19 had opgelopen, geïnterviewd over haar ervaring met de ziekte. Ze vertelde dat ze uiteindelijk op de I.C. was opgenomen, aan de beademing was gekoppeld en in buikligging moest worden verpleegd. Op de vraag hoe ze er tegenaan keek om weer op de intensive care te gaan werken, antwoordde ze: “Ik weet niet of ik genoeg afstand kan nemen. Op dit moment is mijn primaire impuls om naast een patiënt te gaan zitten en zijn hand vast te houden. “

Damiaan Denys voegde toe: “Je hoort bij sommige verhalen over dit virus dat zich een posttraumatische stress-stoornis heeft ontwikkeld bij diverse mensen.”

Wanneer Denys wordt geïnterviewd over corona en de psychische klachten die het virus teweegbrengt, komt hij terug op zijn eerdere uitspraak dat de helft van de Nederlandse bevolking psychische klachten ervaart. Hij benadrukt dat psychiatrische patiënten ook zijn meegeteld in deze berekening. Met covid-19 als extra belasting wordt het er niet beter op: “Grosso modo kun je zeggen dat er een toename is van angsten en depressie. En verslaving”, aldus Denys.

Interviewer Sophie Hilbrand (ooit presentatrice van ‘Spuiten en slikken”) op verontruste toon: “Want?”

Denys: “Dat zijn de meest voorkomende aandoeningen. Je ziet dat mensen meer gaan drinken (alcohol), meer gaan roken.”

Sophie Hilbrand: “Ik vind het aantal zo groot, het percentage zo hoog.”

Denys: “42 % van de ondervraagde Nederlanders zegt last te hebben van psychische klachten. Dan rekenen we burn-out, stress en eenzaamheid nog niet eens mee.”

Sophie Hilbrand: “Hoe gaat het met ons nu covid-19 daar nog overheen komt? We zijn kennelijk een niet al te sterk volk.”

Denys: “Deze cijfers gelden niet alleen voor Nederland, maar voor de gehele westerse wereld. Paradoxaal genoeg leidt een toegenomen welvaart niet tot een toegenomen weerbaarheid.”

Sophie Hilbrand: “Dat virus kan dus ook een zegen zijn, want die welvaart maakt ons kwetsbaar?”

Denys: “Het gaat ons dwingen een andere levensstijl te ontwikkelen. En die andere levensstijl kan ons aansporen om meer weerbaarheid te ontwikkelen door bewuster in de werkelijkheid te leven.

Dit virus kan een kentering teweegbrengen, zoals dat ook door oorlogen kan gebeuren. Het is ongelooflijk hoe onze samenleving sinds de afgelopen acht maanden is veranderd. Hoe dat er inhakt. Hoe onze rituelen van wonen, werken en samenleven zich wijzigen. Waarschijnlijk zullen we nooit meer met het vliegtuig reizen, zal het toerisme veranderen. Mensen gaan de natuur meer opzoeken. We kijken al heel anders naar sociaal contact en lichamelijk contact. Dat heeft meer waarde gekregen, omdat het zo afwezig is. Daar zitten dus ook positieve elementen in. Er moet worden nagedacht over wat het virus aan positieve zaken naar boven brengt.

Kanttekening Meindert: Bewuster in de werkelijkheid:

“Al eerder op deze site geciteerd: “Spirituele groei wordt alleen bewerkstelligd door een voortdurende toewijding aan de realiteit.” (Psychiater M. Scott Peck in zijn boek ‘The road less traveled, in het Nederlands vertaald als ‘De andere weg’).

Wanneer Damiaan Denys het heeft over ‘bewuster in de werkelijkheid te leven’, geeft hij aan dat we toe zijn aan spirituele groei. Nu stuit dat woord ‘spirituele’ op veel weerstand. Begrijpelijk, want er zijn veel mensen die zich zogenaamd bezighouden met spiritualiteit, maar niet aan de grondvoorwaarde van dit begrip voldoen: ‘een voortdurende toewijding aan de realiteit.’

Je begint niet met wierookstokjes branden, genezende kristallen in sieraden vervat aan je lichaam te bevestigen of ze op je nachtkastje te zetten. Het helpt ook niet om jezelf aan ontberingen te onderwerpen in de ashrams van India waar je door yoga en uithongering, keiharde vloeren en geen enkel menselijk contact zogenaamd bij ‘jezelf komt’. Spiritualiteit moet beginnen met het nieuwsgierig zijn naar wie ‘jij’ bent. Daar zijn geen instant- oplossingen voor. Het vraagt toewijding aan onze ontstaansgeschiedenis, een verhoogd bewustzijn op wat ons beweegt of juist blokkeert, wat onze pluspunten zijn (stuur brieven naar goede, intelligente vrienden en vraag hen wat zij als positief in jou ervaren) en een onderzoek naar waar wij liever geen ruchtbaarheid aan geven (onze, volgens onszelf, minder mooie kanten). Dit laatste noemt Carl Jung onze ‘schaduw’.

Wij kunnen als mens niet compleet zijn wanneer we onze schaduw niet omhelzen. We komen er dan ook nooit vrij van, want wat je ontkent blijft je achtervolgen. Het nieuwsgierig zijn naar jezelf is niet egocentrisch (echt iets anders dan ‘egoïstisch’ zijn). Velen van ons zijn bang om als egoïstisch te worden aangemerkt. Zonder egoïsme echter, was onze soort al lang geleden uitgestorven. Ook dat maakt deel uit van onze werkelijkheid. Wie die negeert, wordt egoïstischer, omdat er geen dialoog over dat begrip ontstaat. Nog zoiets: we kunnen ons ‘zelf’ voor een deel leren kennen, maar vaak hebben we een ander mens nodig om met ons mee te kijken. Dat kunnen we dan ook weer andersom toepassen.

Denys zegt feitelijk dat het onze geestelijke gezondheid ten goede komt wanneer we bewuster in de werkelijkheid leven. In ‘onze’ werkelijkheid die niet een fantasie hoeft te zijn, maar eerder een gedegen onderzoek is naar het ‘ik’. U/je zult zien dat het veel interessanter en spannender is dan jezelf vermijden.

Hoe meer aandacht je aan de ander geeft, hoe verder je bij jezelf wegraakt.”

Copyright © 2020 Amor en Psyche

Webdesign by: Miek.Designs

Heb je nog vragen

Stel ze gerust en ik antwoord je zo snel mogelijk.

Scroll naar top