““In het citaat van Ilja Leonard Pfeiffer, waarin hij zijn zwager aan het woord laat, staat de essentie van dit artikel: ‘Men gaat altijd tot het uiterste om een consensus te vinden, terwijl er zich soms situaties voordoen waarin het noodzakelijk is dat de leidinggevende de verantwoordelijkheid neemt en de knoop doorhakt.

Nederlanders kunnen dat niet. ’Hoe zelfstandig, mondig, verwend of eigenwijs we ook zijn, we zoeken naar een moeder en een vader die ons door het onbegrijpelijke loodst. Die onze machteloosheid van ons overneemt en structureert tot iets waar we mee verder kunnen.””

Meindert Inderwisch

Rutte heeft de grootst mogelijke moeite om zijn verantwoordelijkheid te nemen

HP/De Tijd 14 oktober 2020 / Ilja Leonard Pfeijffer

Waarom? Het beste antwoord daarop kwam misschien van Stella’s broer Hij heet Federico, zoals je van een Italiaan mag verwachten, en zoals je eveneens mag verwachten van een jonge, hoogopgeleide Italiaan, werkt hij in het buitenland. Al bijna tien jaar woont hij in Nederland, waar hij verschillende posities heeft bekleed in de financiële sector.

Toen Stella en ik hem laatst, ten tijde van het bestand tussen de eerste en tweede golf, gingen opzoeken, vroeg ik hem wat hij vond van de Nederlandse cultuur. Hij dacht dat ik naar zijn oordeel vroeg over de kantoorcultuur en hij antwoordde dat dat een interessante vraag was. Wat hem het meest opviel en waaraan hij na tien jaar nog steeds moest wennen, was de platte organisatiestructuur. Nederlanders zijn volgens hem allergisch voor hiërarchie en het egalitarisme vertaalt zich op de werkvloer vooral in voortdurend overleg, dat de vorm aanneemt van talrijke, eindeloze vergaderingen. Hij had nog nooit in zijn leven zoveel vergaderd als in Nederland.

Ik citeerde het gedicht ‘Vergadering’ van Rodaan Al Galidi:

“Kijk maar naar de architectuur van Amsterdam. Alle huizen zijn even groot. Er is geen paleis dat de stad mag domineren.’

*) Waarheen gaat de Nederlander? Naar een vergadering. Waar komt hij vandaan? Van een vergadering.

*) Het huis is de vergadering van de Nederlander met zijn hond.

*) De douche is de vergadering van de Nederlander met het warme water.

*) De slaap is de vergadering van de Nederlander met zijn bed.

*) Wakker worden is de vergadering van de Nederlander met de haast.

*) De vergadering is de vergadering van de Nederlander met de vergadering.

Federico en ik waren het erover eens dat Rodaan Al Galidi een goede dichter is, die de dingen goed heeft gezien.

‘Het heeft twee kanten,’ zei hij. ‘Enerzijds is het prachtig dat iedereen in het bedrijf de gelegenheid krijgt om zijn of haar mening te ventileren. De directeur wordt niet boos als een ondergeschikte met hem van mening verschilt. Zelfs naar de stagiaire wordt geluisterd. Ik bewonder dat. Maar.’

‘Maar?’ vroeg ik.

‘Er is een maar,’ zei hij. ‘Het is niet altijd even efficiënt of effectief. Men gaat altijd tot het uiterste om een consensus te vinden, terwijl er zich soms situaties voordoen waarin het noodzakelijk is dat de leidinggevende de verantwoordelijkheid neemt en de knoop doorhakt. Nederlanders kunnen dat niet.’

De wortels van onze overlegcultuur en van onze afkeer van hiërarchie liggen in de eerste eeuw van het bestaan van onze natie, toen we een republiek waren van patriciërs en onafhankelijke gewesten. Kijk maar naar de architectuur van Amsterdam. Alle huizen zijn even groot. Er is geen paleis dat de stad mag domineren. En als de helft van het land onder de zeespiegel ligt, moet je de dijken bewaken. Daarvoor is overleg en consensus van cruciaal belang. Wat het plan ook is, het heeft alleen zin als iedereen het eens is met het plan, want één stukje onbewaakte dijk kan het werk van alle anderen nutteloos maken.

Maar dat is dus het antwoord op de vraag waarom. Dat is de reden waarom Nederland op dit moment de hoogste besmettingscijfers heeft van Europa en er maar niet in slaagt om het virus onder controle te krijgen. Een pandemie is een noodsituatie waarin het noodzakelijk is om snelle beslissingen te nemen. Maar de Nederlandse regering en de Nederlandse premier persoonlijk hebben er de grootst mogelijke moeite mee om hun verantwoordelijkheid te nemen en het land regels op te leggen. Alle besluiten gaan over tientallen schijven. Er zijn tientallen vergaderingen nodig om tot een analyse en een opschaling te komen. Zo is er de afgelopen maanden te veel tijd verloren gegaan.

Zelfs ten tijde van een noodsituatie heeft onze Nederlandse regering de neiging niet kunnen onderdrukken om naar consensus te zoeken. De premier deed liever een beroep op onze verantwoordelijk dan dat hij van hogerhand regels oplegde. Minstens twee keer, toen het ging over het al dan niet sluiten van de scholen en toen het ging over de mondkapjes, is de regering zelfs van mening veranderd onder invloed van een consensus die zich in het openbare debat begon af te tekenen.

Ik ben heel blij dat wij een regering hebben die wars is van alles wat riekt naar tirannie, maar de keerzijde is dat deze regering de noodsituatie heeft verslechterd door te weigeren haar verantwoordelijkheid te nemen.”

Kanttekening Meindert

“In het citaat van Ilja Leonard Pfeiffer, waarin hij zijn zwager aan het woord laat, staat de

essentie van dit artikel: ‘Men gaat altijd tot het uiterste om een consensus te

vinden, terwijl er zich soms situaties voordoen waarin het noodzakelijk is dat

de leidinggevende de verantwoordelijkheid neemt en de knoop doorhakt.

Nederlanders kunnen dat niet.’Hoe zelfstandig, mondig, verwend of eigenwijs we ook zijn, we zoeken naar een moeder en een vader die ons door het onbegrijpelijke loodst. Die onze machteloosheid van ons overneemt en structureert tot iets waar we mee verder kunnen.”

Copyright © 2020 Amor en Psyche

Webdesign by: Miek.Designs

Heb je nog vragen

Stel ze gerust en ik antwoord je zo snel mogelijk.

Scroll naar top